پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرمایند: هنگامی که بندگان در پیشگاه خدا می ایستند، آواز دهنده ای ندا دهد: آن کس که مزدش با خداست برخیزد و به بهشت رود. گفته می شود چه کسی مزدش با خداست؟ می گوید:
گذشت کنندگان از مردم
اصغر اندر گاهواره
بر پدر کرده نظاره
بانگ هل من معینش شنیده
یاوری بهر بابش ندیده
شد مهیای شهادت
درک بنمود این سعادت
جا گرفته در آغوش بابش
هر دم از تشنگی رفته تابش
شاه دین آمد به میدان
در تعجب قوم عدوان
بهر اتمام حجت نمود استغاثه
جان به قربان این کودک این حماسه
از جفای قوم عدوان
چاک شد حلقش ز پیکان
خنده بنموده بر روی بابش
پر زده روح همچون عقابش
زین مصیبت جان عالم
تا ابد سوزد به ماتم
غنچه ی لعل او گشته خاموش
شد رهائی از این غصه مدهوش
باز باران، با ترانه می خورد بر بام خانه
یادم آمد کربلا را دشت پر شور و بلا را
گردش یک ظهر غمگین، گرم و خونین
لرزش طفلان نالان، زیر تیغ و نیزه هارا
با صدای گریه های کودکانه
واندرین صحرای سوزان
می دوید طفلی سه ساله
پر ز ناله، دلشکسته، پای خسته
باز باران
قطره قطره، می چکد از چوب محمل
خاکهای چادر زینب، به آرامی شود گل
آه باران
کی بباری برتن عطشان یاران
تر کنند از آن گلو را
آه باران! ...
هیچوقت نمی توانی چیزی را که قرار است ازدست بدهی...
سعی کن تو زندگی درخت باشی ؛
که اگه کسی بهت لگد زد !
برای انسانهای بزرگ بن بست وجود ندارد
چون بر این باورند که با داشتن خداوند
یا راهی خواهند یافت
یا راهی خواهند ساخت....
سائل از گوشهی مسجد برخاست ، پرسید:
یا علی ، به من بگو واجب کدام است ؟ واجب تر کدام است ؟
نزدیک کدام است ؟ نزدیک تر کدام است ؟
عجیب کدام است ؟ عجیب تر کدام است ؟
مشکل کدام است ؟ مشکل تر کدام است ؟
امیرالمومنین (ع) در پاسخ فرمود:
واجب ، ترک گناه است و واجب تر از آن توبهی از گناه است.
نزدیک ، قیامت است و نزدیک تر از آن مرگ است.
عجیب ، بیوفایی دنیاست و عجیب تر از آن دل بستن به این دنیای بیوفاست.
مشکل ، سرازیر قبر شدن است و مشکل تر از آن با دست خالی سرازیر قبر شدن است.
ده شیوه برتر برای حفظ امنیت کامپیوترهای شخصی یا لپتاپها
اگر کامپیوتر شخصی یا لپتاپی که تازه خریداری کردهاید مورد حمله بدافزارها یا اسپمها قرار بگیرد، لذت خریدن آن به یکی از بدترین خاطرههای زندگیتان تبدیل خواهد شد.
کامپیوتر شخصی یا لپتاپی که تازه خریدهاید، هیچگاه به اندازه لحظهای که آنرا برای اولین بار از جعبهاش بیرون میآورید، ایمن نیست. این کامپیوترِ نو و دستنخورده براق، تمیز و فارغ از هر نوع اتصالی است که ممکن است به آن آسیب برساند. اما برای آنکه کامپیوتر دلبندتان برای همیشه در همین وضعیت بیعیب و نقص باقی بماند یا باید آنرا دستنخورده دوباره به جعبهاش برگردانید و یا اینکه هیچگاه با آن به اینترنت وصل نشوید. اما این روزها کامپیوتر شخصی که قادر به اتصال به اینترنت نباشد، نه یک کامپیوتر، بلکه فقط یک وسیله برای بازی و سرگرمی بچهها محسوب میشود. در حالیکه میتوان با یک برنامهریزی ساده و صحیح خطراتی را که در کمین هر کامپیوتری نشسته به حداقل رسانید.
در ادامه این مقاله مجموعهای از ده اقدام اساسی و در عین حال ساده را که پیش از اولین راهاندازی هر سیستم جدیدی باید انجام شود، ذکر کردهایم. این اصول اساسی در مورد هر دستگاه محاسباتی قابل اعمال است، اما ما به دو دلیل روی کامپیوترهای شخصی ویندوزی تمرکز کردهایم. اول آنکه آنها بزرگترین مجموعه گروههای کامپیوترهای یکنفره را تشکیل میدهند و دوم آنکه در معرض بیشترین و بزرگترین تهدیدات قرار داند.
توجه داشته باشید که این روشها فقط باعث «محدودسازی خطر» میشوند. به عبارت دیگر، حتی با پیادهسازی تمامی پیشنهاداتی که در اینجا ارائه شده هم امنیت سیستمتان تضمین نخواهد شد. با این وجود شدیداً توصیه میکنیم که اجرای این پیشنهادات را جدی بگیرید. امروزه تهدیدهای امنیتی اینترنتی فراوانی برای کامپیوترها مطرح است که در نهایت پولی را که با سختی به دست آوردهاید، از جیب شما بیرون میکشد و به جیب مجرمان سرازیر میکند. مجرمان ماهیتاً افرادی سودجو هستند که از بیاطلاعی و سهلانگاری کاربران سوء استفاده میکنند. اگر بتوانید کلاهبرداری از خود را برای آنها مشکل کنید، مسلماً آنها هم پس از چندین تلاش نافرجام برای نفوذ به سیستمتان ناامید شده و شما را رها میکنند. به این ترتیب از آن پس دیگر میتوانید با اطمینان خاطر و بدون نگرانی از کار با کامپیوتر جدید خود لذت ببرید.
1- نصب آنتیویروس، ضدبدافزار و فایروال
با وجودیکه اینکار ساده به نظر میرسد- و واقعاً هم همینطور است-اما چون هنوز تعداد زیادی از افراد از نصب همین ابزارهای ساده امنیتی هم غفلت میکنند، در اینجا آنرا مجدداً و پیش از سایر شیوهها ذکر میکنیم. هر کامپیوتر شخصی که قدرت اتصال به اینترنت را داشته باشد، برای حفظ حداقل سطح امنیت لازم برای خود باید یک آنتیویرس، ضدبدافزار و یک فایروال نرمافزاری را روی خود نصب داشته باشد. بعلاوه هریک از آنها باید بهروز بوده و اسکنهای منظمی هم برای آنها برنامهریزی شود.
دسترسی و تهیه یک نرمافزار امنیتی باکیفیت و مناسب هیچگاه راحتتر از حالا نبوده است. تمامی شرکتهای مهم فروشنده وسائل جانبى و ابزارهای امنیتی کامپیوتر افزارهای خود را در مجموعههای همراهی به نام «بستههای امنیت اینترنت» به فروش میرسانند و در هر یک از این بستهها حداقل یک آنتیویروس، ضدبدافزار و فایروال هم قرار دارد. همچنین میتوانید آنها را به صورت مستقیم از اینترنت دانلود، نصب و خریداری کنید. در واقع به شما توصیه میکنیم اولین کاری که پس از اولین راهاندازی سیستم خود انجام میدهید، وصل شدن به اینترنت و تهیه آنها به صورت اینترنتی است. البته بیشتر اوقات حتی لازم نیست همین قدر هم به خود زحمت بدهید، چون اغلب کامپیوترهای شخصی با یک نسخه آزمایشی از یکی از بستههای امنیتی به بازار عرضه میشوند. گاهی اوقات حتی خود عرضهکننده اتصال باند پهن شما هم چنین نرمافزاری را به صورت رایگان در اختیارتان قرار داده است.
با این وجود باید در این زمینه با احتیاط عمل کنید، چون تمام برنامههای امنیتی کیفیت یکسانی ندارند و نسخه آزمایشی قرار داده شده روی کامپیوتر شخصی شما هم فقط به این دلیل آنجاست که سازنده نرمافزار برای قرار دادن همین نسخه آزمایشی پول خوبی به سازنده کامپیوتر شخصی پرداخت کرده، به این امید که وقتی این نسخه منقضی میشود و کاربر به فکر تهیه نسخه اصلی میافتد، بتواند سود کلانی از تجدید آن به جیب بزند. به همین دلیل توصیه میکنیم پیش از تصمیمگیری به خرید بستههای امنیتی سری به اینترنت بزنید یا با پرسوجو از افراد متخصص بهترین انتخاب را داشته باشید، چون خرید این بسته ممکن است مهمترین سرمایهگذری در کامپیوتر شخصیتان باشد.
2- سایر جنبههای یک بسته امنیت اینترنتی مناسب
همانطور که در متن نکته اول هم گفتیم، تمامی برنامههای نرمافزاری امنیتی ارزش و کیفیت برابری ندارند. بعلاوه در صورت تمایل میتوان بدون پرداخت حتی یک قران اضافی هر یک از برنامههای آنتیویروس، ضدبدافزار و فایروال را به صورت جداگانه تهیه کنید. باوجودیکه این روش گاهاً روش مناسبی است و برنامههای مختلف هم به خوبی با هم کار میکنند، اما برخی اوقات مشاهده شده که برنامههای تهیه شده توسط فروشندگان مختلف، برخلاف انتظار، نه همسو و هماهنگ با یکدیگر، بلکه برضد با هم کار میکنند.
بعلاوه ممکن است استفاده از برنامههای جداگانه شما را از مزایای مختلفی که یک بسته کامل امنیت اینترنتی مدرن و مناسب ارائه میکند، محروم نماید. در اینجاست که اهمیت استفاده از نرمافزارهای امنیتی رفتاری و ضدبدافزارهای دارای منبع جمعیتی همراه با/علاوه بر تشخیص امضای سنتی مطرح میشود.
بعنوان اولین درس امنیتی باید بدانید که تشخیص امضاءمحور (بر اساس امضاء) چندان هم کار سادهای نیست. در این روش امضای نرمافزاری هر برنامهای که قصد نفوذ به کامپیوتر شخصی شما را داشته باشد، با پایگاه داده بدافزارهای شناخته شده مقایسه میشود. به این ترتیب بسیاری از ویروسها، تروجانها و سایر آلوده کنندههای طبقهبندی شده به راحتی و بدون کوچکترین مشکلی از کامپیوتر شخصیتان حذف خواهند شد.
اما مشکل اینجاست که میتوان با چند دستکاری جزئی در یک ویروس شناخته شده آنرا برای آنتیویروسهای سنتی غیر قابل شناسایی کرد و از اینرو مجرمان سایبری بیشترین وقت خود را صرف انجام اینکار میکنند. شناسایی امضاءمحور در واقع ابزاری برای صرفهجویی در زمان و منابع و یا به عبارت دیگر، وسیلهای راحت برای نابودسازی اغلب برنامههای خرابکارانه دانست. در اینجاست که اهمیت استفاده از نرمافزارهای رفتاری امنیتی و همچنین دیدگاههای دارای منشأ جمعیتی گروه بزرگی از کاربران کامپیوتر شخصی که با فایل مشکوکی مواجه شدهاند، مطرح میشود.
در بستههای امنیتی سطح بالا تمام این ویژگیها، با درجات موفقیت مختلف، گنجانده میشود. در اینمورد هم اکیداً توصیه میکنیم قبل از انجام هر کاری چند مقاله در مورد امنیت آنلاین مطالعه کنید و یا اگر تمایل ندارید برای خرید نرمافزارهای برتر پول خرج کنید، حداقل از یک برنامه رفتاری نه چندان گرانقیمت مانند Malwarebytes هم بعنوان خط دوم دفاع استفاده کنید.
3- نسخههای آزمایشی ضدبدافزارها را حذف کنید
کامپیوتر شخصی شما ممکن است با چندین نرمافزار «رایگان» به دستتان برسد. هرچند ممکن است این نسخههای آزمایشی نرمافزارهای امنیتی از پیش نصب شده برای خریداران ناآگاه لطف یا دست و دلبازی بزرگی به نظر برسد، اما در واقع ناشی از نیاز اقتصادی سازنده آنها میباشد. این نرمافزارها به این دلیل در سیستم شما قرار داده شده که سازنده نرمافزار برای قرار دادن آن در سیستم شما به شرکت سازنده کامپیوتر شخصی پول پرداخت کرده یا در واقع چون اینکار بهترین روش برای فروش نرمافزار به خریداران کامپیوترهای شخصی جدید است.
نرمافزارهای آزمایشی، علیرغم مزاحمتهای گاهبگاه خود، اساساً برنامههای غیرایمنی نیستند. با این وجود پنجرههای بازشوی “pay-me” آنها گاهاً حواس پرتکن هستند و اگر به استفاده از آنها عادت کنید ممکن است از کشف نقص باز بمانید. به عبارت دیگر، نرمافزارهای تاریخ گذشته ممکن است حفرههایی داشته باشند که مورد سوء استفاده خرابکاران قرار بگیرند. ابزارهای رایگانی مانند PC Decrapifier (tinyurl.com/7Lvhn47) یا Revo Uninstaller (tinyurl.com/6ms987u) جایگزین مناسبی برای این نسخههای بنجلی هستند.
4-نرمافزارها را بهروز نگه دارید
نباید تصور کنید که فقط نسخههای آزمایشی ناخواسته ممکن است کارآمدی خود را از دست داده و کامپیوتر شخصی شما را با اشکال مواجه کنند. بسیاری از نرمافزارها برای مسدود کردن حفرههایی که ممکن است مورد سوء استفاده نویسندههای بدافزار قرار بگیرند، باید بهروزآوری شوند. برنامههای رایجی مانند Adobe Flash و همچنین سیستم عامل ویندوز خود مایکروسافت نیازمند پچینگ منظم هستند. گروهی از این برنامهها که بهروزآوری نمیشوند، در برابر حملات آسیبپذیر و شکننده هستند.
در صورت امکان برنامههای مهم خود را به نحوی تنظیم کنید که قادر به بهروزآوری خودکار باشند و انجام بهروزآوریهای مهم را هرگز به تعویق نیندازید. اگر از روش درست انجام اینکار اطلاعی ندارید، انجام آنرا به برنامههای رایگانی مانند Secunia PSI (tinyurl.com/83zdqzo) بسپارید.
5-مراقب اکانتها (حسابها)ی خود باشید
یک شیوه ساده برای افزایش امنیت کامپیوترهای شخصی ممانعت از انجام تغییرات آسیبرسان در آنهاست. اینکار به سادگی قابل انجام است. کافیست در کامپیوتر شخصی ویندوزی جدید خود ابتدا یک حساب مدیر شبکه ایجاد کرده و آنرا به نحوی تنظیم کنید که فقط این حساب مجاز به انجام تغییرات مهم و کلیدی در سیستم باشد. سپس یک حساب کاربری استاندارد حفاظت شده توسط رمز عبور اضافه کرده و خودتان هم از همین حساب استفاده کنید. وقتی کاربران دیگری به سیستمتان اضافه میشوند، میتوانید برای آنها هم حسابهای کاربری استانداردی درست کنید، اما حساب مدیر شبکه بایستی فقط برای انجام تغییرات مهمی مورد استفاده قرار گیرد.
به این روش میتوان از مداخله انسانی و بروز مشکلات مربوط به آن در آینده جلوگیری کرد. مهمتر آنکه حتی اگر کامپیوتر شخصی شما مورد تهاجم بدافزارها هم قرار گیرد، همچنان قادر است با یک حساب کاربری استاندارد کار کند و در نتیجه آسیب و صدمه تخفیف به آن پیدا خواهد کرد.
6-شبکه و مرورگر خود را ایمن کنید
به چند روش میتوانید حتی بدون آنلاین شدن هم خطرات امنیتی سیستمتان را کاهش دهید. اولین روش ایمنسازی شبکه بیسیمتان است. اغلب کاربران کامپیوترهای شخصی از طریق مسیریاب (راوتر)ی که توسط ISP در اختیارشان قرار میگیرد، باند پهن بیسیم خانگی خود را راهاندازی میکنند. هر چند این راوترها باید با امنیت WPA، 2WPA یا WEP به بازار عرضه شوند، رمز عبور پیشفرض بیشتر آنها «1234» یا حتی «0000» است.
ابتدا از ایمن بودن Wi-Fi خود که در حالت ایدهآل باید از سیاست امنیتی 2WPA برخوردار باشد، مطمئن شوید. به این منظور رمز عبور آنرا به یک رمز عبور غیر قابل حدس تغییر دهید. سپس از یک مرورگر وب با امنیت بالا و تنظیمات محرمانگی مانند اینترنت اکسپلورر، کروم یا فایرفاکس استفاده کنید و این تنظیمات را روی حالت حداکثر قرار دهید.
7-System Restore را تنظیم کنید
نقطه System Restore (بازیابی سیستم) نوعی بوکمارک است که وقتی تغییر مهمی را در کامپیوتر شخصی خود انجام میدهید، ایجاد میشود. Windows Updates، درست مانند نصب بسیاری از برنامهها، نقاط بازیابی را ایجاد میکند. علاوه بر اینها، اغلب کامپیوتر شخصی به نحوی تنظیم شدهاند که در فواصل زمانی مشخص-شاید یکبار در هفته یا هر دو هفته یکبار-بدون توجه به سایر عملیاتهایی که در کامپیوتر شخصیتان در حال انجام است، این نقاط را ایجاد میکنند. به این ترتیب در صورت بروز هر اشکالی در سیستم میتوانید بدون نگرانی در مورد از دست دادن فایلها و فولدرها به آخرین نقطه زمانی نزدیک به آن رویداد تغییر وضعیت دهید.
برای مشاهده نقاط System Restore فعلیتان در ویندوز XP به Start، Control Panel و در ویندوز ویستا و سون به My Computer، Control Panel بروید، روی “Performance and Maintenance” کلیک کرده و از لیست نمایش داده شده در سمت چپ، System Restore را انتخاب کنید. سپس “Create Restore point” را انتخاب کنید تا به صورت دستی یک نقطه بازیابی ایجاد شود. میتوانید برای این نقطه نامی را انتخاب کنید تا استفاده از آن در مراجعات بعدی راحتتر شود. وقتی برای اولین بار شروع به استفاده از کامپیوتر شخصی خود میکنید، مطمئن شوید که System Restore موجود و در حال اجرا است.
8-تمامی کاربران کامپیوتر شخصی خود را آموزش دهید
بزرگترین تهدید برای هر کامپیوتر شخصی یا شبکهای همان فردی است که از آن استفاده میکند. راحتترین راه برای ورود ویروس به یک سیستم هم آن است که با تحریک طمع یا حماقت کاربر ناآگاه او را به دانلود یک فایل یا کلیک کردن روی یک لینک آلوده تشویق کرد.
گرچه هیچ انسانی از خطا و اشتباه مصون نیست، اما میتوانید با تعیین قوانین سختگیرانه و الزامآور برای تمامی کاربران کامپیوتر شخصی خود، منجمله خودتان، خطرات را کاهش دهید. خصوصاً وقتیکه بچهها هم به سیستم شما دسترسی دارند، عاقلانه است که برای کار با کامپیوتر برای آنها محدودیت زمانی قائل شده و سایتهایی را که نامناسب یا خطرناک تشخیص میدهید، برای آنها در لیست سیاه یا ممنوعه قرار دهید. Windows Live Family Safety نمونهای از ابزارهای رایگانی است که میتوانید در این زمینه به شما کمک کند (tinyurl.com/7ay2dLo).
حق مدیر شبکه را فقط برای خودتان محفوظ نگه دارید و مطمئن شوید که افراد پیش از آنکه به کامپیوترتان نزدیک شوند میدانند که دانلود کردن فایلهای خطرناک تحمل نمیشوند، رمزهای عبور باید دقیق و متنوع باشند و هر فردی که حتی یک ایمیل گروهی را هم به سایر کاربران فروارد کند، از کار با کامپیوتر محروم خواهد شد.
9-امنیت فیزیکی
عبارت «ورود به عنف» معانی متعددی دارد و فقط به ورود افراد غریبه به خانه و دزدیدن اشیاء موجود در آن، منجمله کامپیوتر شخصی باارزشتان، اطلاق نمیشود. کامپیوترها و علیالخصوص لپتاپها یکی از اقلام به راحتی قابل سرقت از خانه هستند. بنابراین بهتر است با دو اقدام احتیاطی ساده از این خطر جلوگیری کنیم. در درجه اول، کامپیوتر خود را نزدیک به پنجره قرار ندهید. حتی بهتر است آنرا در هنگام استراحت در اتاق خواب خود قرار دهید. در غیر اینصورت آنرا در جایی قرار دهید که از خیابان قابل رؤیت نباشد. دوم آنکه کامپیوتر شخصی خود را بکمک قفل یا چیزی شبیه به آن به اشیاء غیر قابل جابجایی اطراف متصل کنید. این اقدامهای احتیاطی باعث میشود کامپیوتری که در آن از تمام ابزارهای امنیتی مجازی استفاده کردهاید، ناگهان یک شبه از جلوی چشمتان غیب نشود.
10-هوشیار و زیرک باشید
همانطور که قبلاً هم گفتیم، هیچیک از نکات بالا امنیت سیستم شما را تضمین نمیکند، اما رویهمرفته دسترسی مجرمان اینترنتی به کامپیوتر شخصی، دادههای شما و در مجموع، موجودی کیف پولتان را مشکل، زمانبر و کمارزش میکند. به عبارت دیگر، حفظ هوشیاری و دقت مکمل تمامی این اقدامات است.
کامپیوتر باید وسیلهای برای لذت باشد، نه یکی دیگر از نگرانیهای روزمره شما. اینترنت هم منبع شگفتانگیزی است که فقط در صورتی میتوانید بدون ترس از آن استفاده کنید که با خطرات و روشهای مقابله با آنها آشنایی داشته باشید. با صرف کمی دقت و تردید بجا در تمامی مسائلی که به کامپیوتر شخصیتان مربوط میشود، میتوانید از سلامت و ایمنی کامپیوتر شخصی و شخص خودتان مطمئن شوید!.